Dark Side of the Moon

[80]

De maan op 6 april 2011 (klik op de foto voor het YouTube filmpje 'Dark Side of the Moon' van Pink Floyd)

Wie kent niet het album “Dark Side of the Moon” van Pink Floyd?

Nu heeft de maan overigens wel meer donkere kanten dan die ene die we nooit te zien krijgen – een kant die eigenlijk helemaal niet donker is – en dat geldt op zijn minst voor een fotograaf.

Gisteren riep Vrouwe Ivy “Kijk, wat een schattig maantje”. Dat is wat mij betreft niet tegen dovemansoren gezegd. En aangezien ik vorige week een extender (of teleconverter) gekocht heb, was het gisteravond dus een mooie gelegenheid om die eens op een meer astronomische schaal uit te testen.

Met een extender verleng je de brandpuntsafstand van het glaswerk. Omdat ik de converter (factor 2x) voor mijn Sigma telelens – ook bekend als het Geheimzinnige Hulpglaswerk – had geplaatst had ik de beschikking over een 1000 mm verkijkbuis met daarachter de camera.

Dat viel in eerste instantie tegen. Zo’n maansikkeltje geeft namelijk vrij weinig licht. Verder heeft het grootste diafragma van de extender-telelenscombinatie een f-waarde van 13. Geen autofocus dus – die kapt er al mee rond de f8 – en relatief lange sluitertijden wil je op 100 ISO kunnen schieten.

Maar dat laatste kon ik gevoeglijk vergeten aangezien de aarde om haar as draait. En dat zie je met zo’n vergrotingsfactor direct. Met 1/10s verschuift de maan al gauw een of twee sensorpixels tijdens de opname. Dus ben ik gisteren al polderend onder het maanlicht uitgekomen op sluitertijden van 1/160s (bovenste foto) en 1/100s (bij respectievelijk ISO 640 en 500).

Maar dat is dan ook zo ongeveer wel de grens van wat mogelijk is; meer dan de foto hieronder zit er met de spullen die ik heb niet in. En groter hoeft wat mij betreft ook niet. Wil ik Selena een keertje in nóg voller ornaat zien dan dien ik wel een verzoek daartoe in bij een observatorium.

Nog even terugkomend op Pink Floyd, morgenavond is het eerste optreden van Roger Waters in het Gelredome in Arnhem. Aangezien Ivy en ik Pink Floyd fans zijn gaan we naar het “The Wall” concert toe.

Over één ding hoef ik me dan helaas geen zorgen te maken: de optimale instellingen van de camera. Dat omdat vanwege allerlei beveiligingsmaatregelen en commerciële belangen spiegelreflexcamera’s niet zijn toegestaan. Ook weer zo’n donkere kant voor een amateurfotograaf. Maar ik heb er alle vertrouwen in dat de muziek en de lichtshow dat kleine ongenoegen méér dan goed zullen maken.

Foto van de maan na draaiing en op 80% van het werkelijke formaat. Uiteraard heb ik voor de ruisonderdrukking en opscherping van de structuren nog het een en ander aan filtering gedaan.

En als niet-gepland toegift – omdat Maria Trepp er in de reactiedraad over begon – een overbelichte Selena die ik vandaag geschoten heb met een quasi Pink Floydiaans lichteffect en ter linkerzijde een ster.

Maan, 7 april 2011, overbelicht met sluitertijd 1s, 500 ISO en nabewerkt

80 reacties op “Dark Side of the Moon”

  • Een mooie technische verhandeling over de problemen die een maanschieter zoal heeft te overwinnen. Daar heb je bij de zon dan toch al heel wat minder mee te maken. Al is het uitkijken dat je er niet door verblind raakt.
    Gezien al het Hulpglaswerk dat je er bij nodig hebt laat ik de maan voorlopig aan jou over…;o)

    • Glaswerk zegt:

      Lijkt me een goede deal: jij blijft de mooie zonsopkomsten doen en ik schiet af en toe de maan.

      Ik ga overigens de maanplaatjes niet meer in blogjes plaatsen maar probeer die onder te brengen in een pagina. Ik hoop op den duur alle 28 schijngestalten van de maan te kunnen schieten.

      Een curieus project dat in Nederland waarschijnlijk een veelvoud aan maanden zal vergen ;-)

      • Altijd mooi, zo’n project. Ik ben ooit een hele lente bezig geweest met het vastleggen van de uitbottende bomen. Om uiteindelijk te concluderen dat mijn foto’s en filmpjes tamelijk onbruikbaar waren. Eigenlijk moet je dan het toestel op statief een paar weken op precies dezelfde plaats laten staan. Dat werd me net iets te gek…;o)

        • Glaswerk zegt:

          Ik zie wel hoe het loopt. Het getuigt van weinig realiteitszin als ik zou denken dat ik alle schijngestalten van de maan chronologisch op een rijtje zou kunnen schieten.

          Vanavond bijvoorbeeld gaat het al mis, omdat – wanneer we terug zijn van het concert – de maan allang weer onder de horizon is verdwenen.

          Eigenlijk moet je dan het toestel op statief een paar weken op precies dezelfde plaats laten staan. Dat werd me net iets te gek…;o)

          Op zich hoeft dat geen probleem te zijn als je maar een paar referentiepunten hebt. Ook al zou je het statief niet altijd precies hetzelfde kunnen opstellen, dan kun je achteraf altijd nog de beelden oplijnen.

  • Maria Trepp zegt:

    Heel erg mooi, maar het echt bijzonder mooie laat je eigenlijk niet zien: het asgrauwe schijnsel van de maan. De donkere kant is namelijk niet helemaal zo donker als op de foto, maar lichtgrijs.
    En dit schijnsel wordt veroorzaakt, zoals als Leonardo da Vinci als eerste heeft vastgesteld, door het licht van de aarde dat teruggekaatst wordt naar de maan.

    Ik zal zien of ik kunstwerken kan vinden waarop dit afgebeeld is!

    • Glaswerk zegt:

      De donkere kant is namelijk niet helemaal zo donker als op de foto, maar lichtgrijs.

      Klopt, dat is een van de fascinerende dingen aan de maan.

      Alleen is een camera veel ongevoeliger dan het menselijk oog: om het asgrauwe schijnsel in beeld te kunnen brengen moet je een vrij lange sluitertijd gebruiken. Enerzijds wordt de verlichte sikkel dan zwaar overbelicht (en kan zelfs het beeld gaan overstralen) en anderzijds krijg je daardoor onscherpte vanwege de draaiing van de aarde.

      Laat het me maar weten wanneer je een toepasselijk kunstwerk gevonden hebt.

    • Glaswerk zegt:

      Omdat je er over begon heb ik vanavond een poging gewaagd. Zie onderaan het blogje.

  • Ron zegt:

    Interessante uitleg, mooie foto’s. Het valt me bijna een beetje tegen de vlaggetjes van de diverse maanexpedities nergens te zien. ;-)
    Veel plezier bij het concert!

  • Aad Verbaast zegt:

    Als natuurkundige moet het jou toch ook intrigeren dat het toch wel heel bijzonder is dat die maan altijd met dezelfde kant naar ons toe is gericht. Is dat niet een minieme kans en dus een speciaal toeval? We zitten er maar mooi mee.
    Bijzonder staaltje van ‘mooning’ toch. Met alle capriolen die je hebt moeten uithalen daarvoor. Pet af.

  • Fraaie foto’s, maar schattig is voor mij niet precies het juiste woord, misschien omdat ik weet dat het een enorm ding is met allemaal littekentjes?

    • Glaswerk zegt:

      Ik heb de annotatie “schattig” ook niet verzonnen ;-)

      Littekentjes is overigens een understatement: ik schrok ervan toen ik een paar weken geleden ons zwaar gehavende maantje eens goed zat te bekijken.

  • Aad Verbaast zegt:

    BTW: ik zit net even hiernaast te kijken. Onder de indruk van je rubriek: “net op het net”.
    Is dat voor eenvoudige stervelingen en digibetalisten als ik die meefietsen op de bagagedrager van WP ook te doen?

    En natuurlijk: veel plezier vanavond!

    • Glaswerk zegt:

      Als je naar de achterkant van je weblog gaat en “widgets” aanklikt krijg je een lijst te zien waarin ook het “RSS widget” staat.

      Wat je echter eerst moet doen is van je voorkeursweblogs in bijvoorbeeld Google Reader een lijst aanleggen door bij die weblogs op “RSS feed” of “Atom feed” te klikken. De lijst in Google Reader heeft een URL – eigenlijk ook weer een RSS feed – dat je in het RSS widget moet opgeven.

      Na verloop van een paar uur zijn in het widget alle feeds “doorgespoeld” en krijg je een actueel lijstje te zien.

      Dus ja, het is voor een eenvoudige sterveling zeker te doen met de uitleg van een eveneens eenvoudige sterveling ;-)

      Dank je voor de plezierwens.
      Ik zal die over de nacht heen tillen aangezien we morgen pas naar het concert gaan.

  • Drive South zegt:

    Als echtgenote iets als “schattig” aanduidt is de echtgenoot überhaupt altijd op een of andere manier de klos, of hij het er mee eens is of niet ;-)

    Overigens zou schieten met 500ISO geen probleem moeten zijn voor een 50D. Als je echt paranoia bent over ruis, kun je altijd een dark frame schieten en deze dan in je RAW-processor aftrekken van de opname…

    • Glaswerk zegt:

      Yep.

      Op zich is 500 ISO onder de meeste omstandigheden goed te doen, maar het lijkt erop dat de ruis op de maan net iets harder aantikt.

      Als je echt paranoia bent over ruis

      Nope, het is een ernstige vorm van beroepsdeformatie.
      Ik ben namelijk werkzaam geweest in de hoek van de signaal-analyse ;-)

      • Drive South zegt:

        beroepsdeformatie

        Vertel mij wat. Ik werk in een vakgebied waar men nog niet zo lang geleden halsbrekende toeren uithaalde teneinde de ruisbijdrage van een microfoonvoorversterker met 0.5dB te reduceren. Men is nu uiteindelijk op een niveau beland waar men de voorversterker én de microfoon in een vat vloeibare stikstof zou moeten plaatsen om de ruis nog verder terug te brengen…

        • Glaswerk zegt:

          Hetgeen me doet denken aan de tijd dat ik werkte aan een project waarbij een infrarood camera gebruikt werd.

          Uiteraard mochten de studenten om het uur een vers vaatje vloeibare stikstof gaan halen ;-)

  • Prachtige foto’s, vooral de eerste.

  • Bart zegt:

    Ja, dat mooie ragfijne sikkeltje was me ook opgevallen, van de week!
    Veel plezier bij Roger Waters, ik vond zijn solowerk, met name de prachtige plaat Amused to death ook erg te genieten.
    Dus dat wordt, mét de muziek van Pink Floyd, vast ‘the best of both worlds’… :-)

  • Johan zegt:

    Mooie foto’s. De technische uitleg heb ik als atechnicus maar even overgeslagen.

  • Ronald Blonk zegt:

    ik heb nog een 1000 mm telelens f10 met p-draad. (russische makelij) belangstelling?

    • Drive South zegt:

      p-draad
      Bedoel je M42 (o.a. Pentax, Zenit 35mm SLR) ?

    • Glaswerk zegt:

      Hooguit als interessant curiosum, aangezien ik met de Eos 50D niets met P-draad kan beginnen.

      Maar ik heb de indruk dat iemand anders al belangstelling heeft…

      • Drive South zegt:

        Voor een paar tientjes heb je een M42-EOS adapter. Eén van de voordelen van de EOS-mount is dat adapters voor veel andere fittingen tamelijk simpel te maken zijn.

        Uiteraard heb je géén autofocus e.d. Er zijn wel adapters met ingebouwde elektronica voor focus-indikatie.

        En belangstelling, nou ja, wat heet. Ik heb een paar Zenit-SLRs met M42 dus ik zou die lens daar mee kunnen gebruiken. Maar voorlopig moet ik nog een paar maanden droog brood eten ter compensatie van de recente aanschaf van een Sigma 28-70 2.8, dus ik ben niet echt in de markt…

  • Grutte Pier zegt:

    Toch is het weer de zon die de maan beschijnt…..

    Bijzonder fraaie foto’s!

  • aglaria zegt:

    de donkere zijde van de maan zie je nooit want die is altijd van ons afgekeerd. die zijde is pikzwart en niet grijs dacht ik

    • Glaswerk zegt:

      De donkere kant wordt wel eens verward met de achterkant van de maan.

      Aangezien de maan in 28 dagen tijd precies één keer om haar as draait ziet de kant die wij nooit te zien krijgen evenveel zonlicht als de kant die we wel zien.

  • Johan HvD zegt:

    Neen Heer Glaswerk, de donkere zijde van de moon ken ik niet.
    Wel ken ik Moon Zappa & Lady Sunshine&Mr Moon.
    Plus daarbij Atom Heart Mother.
    Doch dat is een heul ander verhaal…

    Verder heb ik met de maan eigenlijk niets. Het is maar een lichtend voorwerp die soms je nachtrust verstoort… :-(

    • Glaswerk zegt:

      Het is maar een lichtend voorwerp die soms je nachtrust verstoort

      Heer Johan, u zou natuurlijk kunnen overwegen om ‘s nachts bij een helder schijnende maan een zonnebril op te zetten ;-P

  • Johan HvD zegt:

    Overigens, hetgeen ik vergeten was: hebt ge de photographieën zelf geschoten met bijvoorbeeld een driedubbelloops telescopische maankijker?

    Mijn hoed af voor uw geduld! ;-)

    • Glaswerk zegt:

      In wezen is er geen sprake van geduld aangezien ik de maan voor mijn plezier schiet.

      Maar ik geef grif toe dat het, toen ik een tijd geleden met de eerste pogingen begon, wel een kwestie van even doorzetten is en niet na een mislukte foto bij de pakken neer gaan zitten.

  • Mooi hoor!

  • svara zegt:

    Héél mooi!!!
    En de muziek van Pink Floyd ook ;-)

  • Reine jRagolo zegt:

    De boodschap van Pink is duidelijk.
    Maar onbegrepen.

  • Annelies zegt:

    Prachtig!!!!
    En heeeeeeeeeel benieuwd hoe het concert is, shit, moet nog een dikke maand wachten, have fun;-)

  • 100-woorden zegt:

    Zo’n sikkeltje is toch het mooiste, mooier dan een volle maan eigenlijk.

    Toch heb ik wel een puntje van kritiek en dat is dat je het onderdrukken van de luminatieruis te ver hebt doorgevoerd in mijn ogen waardoor het oppervlak te glad wordt. Met iets meer “korrel” komen de structuren beter tot hun recht.

    • Glaswerk zegt:

      Een volle maan is wellicht voor de meesten romantischer maar bij een niet-volle maan komen de kraters veel beter tot uiting.

      dat je het onderdrukken van de luminatieruis te ver hebt doorgevoerd

      Goed gezien.
      In dit blogje staat een iets te “gladde” versie.

      Als mijn “maan-projectje” een beetje van de grond komt plaats ik in een aparte pagina bewerkte foto’s die korreliger zijn – dus in wezen minder sterk laag-doorlaat gefilterd – en daardoor meer detail bevatten voor wie er oog voor heeft.

      Maar dan moet ik een paar maantjes op dit formaat hebben geschoten, want ik wil dan voor alle foto’s dezelfde filtering toepassen ( op een “herschaling” van de lichtintensiteit na).

      • 100-woorden zegt:

        Het mooiste vind ik nog een maan tegen een landschappelijke achtergrond. Net boven de horizon, wat huizen, een flinke boom, zoiets. Helaas zorgt meer atmosfeer wel voor minder beeld en kun je het beste fotograferen als hij recht boven je staat, maar goed, je kunt niet alles hebben.

        • Glaswerk zegt:

          Je kunt deze maanfoto’s dan ook beter beschouwen als “technisch van aard”. Het gaat er mij om, om het kraterlandschap van de maan redelijk in beeld te brengen. En dat dan voor een aantal schijngestalten.

          Compositorisch valt er met een maan zonder entourage bijzonder weinig te halen. Net boven de horizon kan ik hier overigens wel schudden, daarvoor zit ik te veel tussen de bebouwing.

  • Catharina zegt:

    Ik heb de maan gisteravond wel gezien,
    maar ik had geen tijd,
    of liever geen energie,

    wij waren naar Fischer Z,
    John Watts is ook weer actief,
    het was geweldig,
    onbekend nieuw, bekend oud en voor mij
    onbekend oud werk…

  • Catharina zegt:

    Ik geloof dat John Watts met erg jonge band
    WEER actief is.

  • Catharina zegt:

    Het viel helemaal niet tegen,
    ik had wat droevige flimpjes gezien op Youtube,
    van recente optredens….
    maar hij was goed bij stem en het was sterk en ouderwets swingend optredenen een paar van de nieuwe nummers ook mooi.
    Al had ik het idee dat de jonge jongens van de band wat vertwijfeld naar al de ouwe lullen in het publiek keken.

    (ik mis die optie van het VK dat je je reactie kan wijzingen, cq aanvullen…)

    • Glaswerk zegt:

      Dus een aanrader voor mijn jonge ouwere lullen leeftijdscategorie ;-)

      (ik mis die optie van het VK dat je je reactie kan wijzingen, cq aanvullen…)

      Toch is die mogelijkheid er wel.

      Rechtsboven de reactie die je geplaatst hebt staat “bewerken”. Binnen een tijdvenster van een aantal minuten kun je de reactie nog aanpassen. Daarna verdwijnt het “bewerken” knopje.

  • Jacopone zegt:

    Omdat niemand reageert op je astronomische capriolen doe ik het maar. ;-) Best leuk !

  • @Glaswerk, het is gelukt een achtergrondafbeelding te plaatsen, dus ik laat het thema even voor wat het is… Nog dank voor het aanbod. Mocht ik je hulp nodig hebben (en dat gaat vast gebeuren, bv voor de update van WordPress naar 3.1.1. (is dat slim???). Ik moet het eigenlijk zelf kunnen, misschien kun je het me eens uitleggen…

  • Apiedapie zegt:

    Veel plezier. Ik heb The Wall in Berlijn gezien, jaartje of twintig geleden. Onvergetelijk.

  • En genoten?

  • paco painter zegt:

    Ja, dan moet ik meteen aan dat album denken

  • Hanneke zegt:

    het was geweldig he? Alleen jammer dat ik zo klein ben; ik heb niks gezien vn wat er op het podium gebeurde. Maar er bleef toch nog genoeg over om naar te kijken.

  • sprakeloosID zegt:

    Wat ben ik blij dat jij een teleconverter hebt gekocht :-)

    Je technische verhaal gaat langs me heen, maar dat vind ik niet erg.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *